YLEINEN TAIDEKILPAILU ULKOTEOKSESTA KILPISJÄRVEN TULLITOIMIPAIKALLE

1.2.–26.4.2019

Valtion taideteostoimikunta järjestää taidekilpailun yhteistyössä Lapin ELY-keskuksen, Tullin ja Senaatti-kiinteistöjen kanssa. Tarkoituksena on hakea ideoita taideteoksesta Kilpisjärven tullitoimipaikalle.

Arvostelussa kiinnitetään huomiota ehdotusten taiteellisuuteen ja ajanmukaisuuteen sekä toteutus- ja kehityskelpoisuuteen. Valtion taideteostoimikunta päättää kilpailun ratkaisun jälkeen, mitä ehdotusta tai ehdotuksia lähdetään jatkokehittämään ja toteuttamaan.

Kilpailu on yleinen, kaikille avoin taidekilpailu. Kilpailun kielinä ovat suomi, ruotsi, pohjoissaame, inarinsaame ja koltansaame.

ALLMÄN KONSTTÄVLING FÖR ETT UTOMHUSVERK FÖR KILPISJÄRVI TULLSTATION

1.2.-26.4.2019

Statens konstverkskommission arrangerar en konsttävling tillsammans med Lapplands NTM-central, Tullen och Senatfastigheter. Syftet är att söka fram idéer för ett konstverk för Kilpisjärvi tullstation.

I bedömningen fäster man uppmärksamhet vid förslagens konstnärlighet och tidsenlighet samt vid möjligheten att genomföra och utveckla dem. Statens konstverkskommission besluter efter att tävlingen avgjorts om vilket eller vilka förslag man går in för att vidareutveckla och förverkliga.

Tävlingen är en allmän, för alla öppen konsttävling. Tävlingens språk är finska, svenska, nordsamiska, enaresamiska och skoltsamiska.

Lataa täältä kilpailun ohjelma-asiakirjat (Google Drive)

Ladda ner tävlingens programhandlingar /
Luđe dáppe gilvvu prográmmaáššegirjjiid /
Luođii täst kišto ohjelmäššikiirjijd /
Laadd tääiʹben ǩeâšttõõttmõõžž programmäʹššǩiiʹrjid

ALMMOLAŠ DÁIDDAGILVU OLGODÁIDDADUOJIS GILBBESJÁVRRI DUOLLODOAIBMABÁIKÁI

1.2.–26.4.2019

Stáhta dáiddabargodoaibmagoddi lágida dáiddagilvvu ovttasbarggus Lappi EJB-guovddážiin, Duolluin ja Senaatti-giddodagaiguin. Ulbmilin lea ohcat jurdagiid dáiddaduojis Gilbbesjávrri duollodoaibmabáikái.

Árvvoštallamis giddejuvvo fuomášupmi evttohusaid dáiddalašvuhtii ja áigeguovdilvuhtii sihke ollašuhttin- ja ovddidanvejolašvuođaide. Stáhta dáiddaduodjedoaibmagoddi mearrida gilvvu loahppabohtosa maŋŋá, mii evttohus dahje evttohusat ovddiduvvojit viidásabbot ja ollašuhttojuvvojit.

Gilvu lea almmolaš, buohkaide rabas dáiddagilvu. Gilvvu giellan leat suomagiella, ruoŧagiella, davvisámegiella, anárašgiella ja nuortalašgiella.

ALMOS TAAIĐÂKIŠTO OLGOTYEJEEST KILBISJÄÄVRI  TULLITOIMÂSAJAN

1.2.–26.4.2019

Staatâ taaiđâtyejitoimâkodde uárnee taaiđâkišto oovtâstpargoost Laapi IJP-kuávdáin, Tullijn já Seenaat-kiddoduvâiguin. Ulmen lii uuccâđ ideaid taaiđâtyejeest Kilbisjäävri tullitoimâsajan.

Árvuštâlmist kiddejuvvoo huámmášume iävtuttâsâi taiđâlâšvuotân já ääigimiäldásâšvuotân sehe olášuttem- já ovdedemtohálâšvuotân. Staatâ taaiđâtyejitoimâkodde meerrid kišto čuávdus maŋa, ete mon iävtuttâs tâi maid iävtuttâsâid ain oovdedškyetih já olášutškyetih.

Kišto lii almos, puohháid ávus taaiđâkišto. Kišto kielah láá suomâkielâ, ruotâkielâ, tavesämikielâ, anarâškielâ já nuorttâlâškielâ.

AALMILAŽ ČEÄPPÕSǨEŠTTÕÕTTMÕŠ ÅLGGČEÄPPÕSTUÂJAST KILPISJÄÄUʹR TUÂLLTUÅIMMPÄIKKA

1.2.–26.4.2019

Valdia čeäppõstuâjjtuåimmkåʹdd reäšš čeäppõsǩeâšttõõttmõõžž õhttsažtuâjast Lappi ELY-kõõskõõzzin, Tuâllin da Senatt-ǩidlmivuiʹm (Senaatti-kiinteistöt). Mieʹrren lij kaunnâd jurddjid tõʹst, måkam čeäppõstuâj vuäitči ciâggted Kilpisjääuʹr tuâlltuåimmpäikka.

Ärvstõõllâmkriteeʹren lie eʹtǩǩõõzzi čeäʹpplõsvuõtt da ääiʹjmeâldlažvuõtt di tõt, mõõn puârast eʹtǩǩuum tuâj vuäitt raajjâd da plaan viikkâd ooudâs. Valdia čeäppõstuâjjtuåimmkåʹdd tuʹmmai ǩeâšttõõttmõõžž mâŋŋa, mõõn eʹtǩǩõõzz leʹbe mâiʹd eʹtǩǩõõzzid viǥškuäʹtte ooudâs da rajškuäʹtte.

Ǩeâšttõõttmõš lij aalmilaš, pukid äävai čeäppõsǩeâšttõõttmõš. Ǩeâšttõõttmõõžž ǩiõllân lie lääʹddǩiõll, ruõccǩiõll, tâʹvvsääʹmǩiõll, aanrõšǩiõll da sääʹmǩiõll.

Kilpailu päättyy / Tävlingen avslutas / Gilvu nohká / Kišto nohá / Ǩeâšttõõttmõš poott

Day(s)

:

Hour(s)

:

Minute(s)

:

Second(s)

Kilpisjärven tulliaseman taidekilpailu / kilpailijoiden kysymykset

 

KYSYMYS 1

Kilpailuehdotuksen sisältövaatimuksiin kuuluu asemapiirros 1:1000. Mistä tällainen löytyy?

VASTAUS:

Kilpailuohjelman kohdassa 3.1, ”Tieympäristö ja piha-alue”, löytyy linkin takaa asemapiirros 1:500, jota voi hyödyntää kilpailuehdotuksen laadinnassa pienentämällä se mittakaavaan 1:1000.

—————-

KYSYMYS 2

Kilpailuohjelman sivulla 3 olevassa asemapiirroksessa on kolme punaista soikiota. Ovatko ne suositeltuja vai kilpailijoita sitovia sijoituspaikkoja taideteokselle?

VASTAUS:

Kilpailuohjelman sivulla 3 olevaan asemapiirrokseen merkityt kolme punaista soikiota osoittavat kilpailualueet. Taideteos tai -teokset tulee sijoittaa näille alueille. Lopullinen sijoitus hienosäädetään jatkosuunnittelussa.

—————-

KYSYMYS 3

Voiko taideteos sijaita usealla sivulla 3 olevassa asemapiirroksessa esitetyistä teoksen sijaintipaikassa (ts. voiko teos olla moniosainen)?

VASTAUS:

Taideteos voi olla moniosainen, mutta sen tulee sijoittua punaisilla soikioilla merkityille kilpailualueille, jotka ilmenevät sivun 3 asemapiirroksesta.

—————-

KYSYMYS 4

Voiko taideteos jatkua yhdestä sivulla 3 olevassa asemapiirroksessa esitetyistä teoksen sijaintipaikaista toiseen (ts. voiko teos olla sijoituspaikkaa laajempi)? Esimerkiksi kaksi oikeanpuolimmaista sijoituspaikkaa ovat melko lähellä toisiaan. Jos voi, niin mikä tällöin olisi vaadittava vapaa korkeus ja leveys sijoituspaikkojen väliselle osuudelle (ts. onko kohdassa säilytettävää kävely-yhteyttä tai esim. tietynlaista ajoneuvoliikennettä)?

VASTAUS:

Teos ei voi olla sille osoitettua aluetta laajempi. Kahden oikeanpuolimmaisen sijoituspaikan välissä on tie, ja sen ylittävät rakenteet eivät ole sallittuja. Teokseen saattaa kertyä lunta ja jäätä ja se voisi muutoinkin haitata tiealueen turvallisuutta ja kunnossapitoa, ja myös riski teoksen vahingoittumisesta olisi suuri.

—————-

KYSYMYS 5

Taidekilpailun dokumentaatiossa ei ole yksiselitteisesti osoitettu paikkaa taideteokselle /-ille. Tiettyihin sijaintipaikkoihin viitataan punaisin ympyröin kilpailuohjelman sivun kolme karttakuvassa.
Tämän lisäksi kuvadokumentaatiossa kuvat on nimetty “1_paikka” “2_paikka” ja “3_paikka”. Edellä mainittuihin lokaatioihin ei kuitenkaan viitata mitenkään kilpailuohjelman tekstissä tai liitteenä olevissa kartoissa. Ovatko nämä kilpailumateriaalissa esitetyt sijaintipaikat viitteellisiä siten, että teosta voi esittää sijoitettavaksi myös toisin?

VASTAUS:

Katso vastaus kysymykseen 2.

Konsttävlingen för Kilpisjärvi tullstation / tävlarnas frågor

 

FRÅGA 1

Till tävlingsförslagets innehållskrav hör en planritning i skala 1:1000. Var hittar man en sådan?

SVAR:

I punkt 3.1 i tävlingsprogrammet, ”Vägomgivningen och gårdsområdet”, hittas bakom länken en planritning i skala 1:500, som man kan använda sig av vid utarbetandet av tävlingsförslaget genom att förminska den till skala 1:1000.

—————-

FRÅGA 2

På planritningen som finns på sida 3 i tävlingsprogrammet finns tre röda ellipsformer. Är de som placeringsplatser för konstverken rekommendationer, eller något som är bindande för tävlingsdeltagarna?

SVAR:

De tre röda ellipsformerna som har märkts ut på planritningen som finns på sidan 3 i tävlingsprogrammet visar på tävlingsområdena. Konstverket eller -verken bör placeras ut inom dessa områden. Den slutgiltiga placeringen finslipas i den fortsatta planeringen.

—————-

FRÅGA 3

Kan ett konstverk placeras på flera av de placeringsställen som har presenterats i planritningen på sida 3 (m.a.o. kan verket vara flerdelat)? 

SVAR:

Ett konstverk kan vara flerdelat, men det bör placeras på tävlingsområdena märkta med röda ellipsformer som framgår av planritningen på sidan 3.

—————-

FRÅGA 4

Kan ett konstverk fortsätta från ett till ett annat av de placeringsställen som visas i planritningen på sidan 3 (m.a.o. kan ett konstverk sträcka sig utöver placeringsstället)? De två placeringsställena på högra sidan är till exempel ganska nära varandra. Om det här är möjligt, så vilken är i det här fallet den fria höjd och bredd som fordras för den del som befinner sig mellan placeringsställena (m.a.o. finns det på stället en gångförbindelse eller till exempel någon sorts fordonstrafik som ska bevaras)?

SVAR:

Ett verk kan inte vara mer vidsträckt än området som är ämnat för det. Mellan de två placeringsställena till höger finns en väg, och strukturer som korsar den är inte tillåtna. Det kan samlas snö och is på verket och det kunde också på annat sätt vara till förfång för tryggheten på och underhållet av vägområdet, och dessutom skulle det finnas en stor risk för att verket tar skada.

—————-

FRÅGA 5

I konsttävlingens dokumentation har inte entydigt anvisats någon plats för konstverket /-verken. Särskilda placeringsställen pekas ut med röda cirklar på kartbilden på sida 3 i tävlingsprogrammet.

Förutom detta har bilderna i bilddokumentationen benämnts ”1_plats” ” 2_plats” och ”3_plats”. Det hänvisas emellertid inte på något sätt till de tidigare nämnda positionerna i tävlingsprogrammets text eller i kartorna som finns som bilaga. Är de här placeringsställena som presenteras i tävlingsmaterialet riktgivande, så att man kan presentera ett verk för placering också på annat sätt?

SVAR:

Se svaret till fråga 2.

Kilbisjäävri tullisajattuv taaiđâkišto / kiišton uásálistei koččâmušah

 

KOČČÂMUŠ 1

Kištoiävtuttâs siskáldâsvátámâššáid kulá sajattâhsárgus 1:1000. Kost taggaar lii?

VÁSTÁDÂS:

Kišto-ohjelm saajeest 3.1, ”Maađijpiirâs já šiljokuávlu”, lii liiŋkâ tyehin sajattâhsárgus 1:500, mon puáhtá anneeđ ävkkin kištoiävtuttâs rähtimist nuuvt ete ucceed tom mittokaavan 1:1000.

—————-

KOČČÂMUŠ 2

Kišto-ohjelm siijđost 3 orroo sajattâhsárgusist láá kulmâ ruopsis kuheldâlâšjurbâs. Láá-uv toh avžuuttum vâi kiišton uásálisteid čannee soijimsajeh taaiđâtuáján?

VÁSTÁDÂS:

Kišto-ohjelm siijđost 3 orroo sajattâhsárgusân merkkejum kulmâ ruopsis kuheldâlâšjurbâs čäittih kištokuávluh. Taaiđâtyeje tâi -tuojijd kalga soijiđ taid kuávloid. Lopâlâš soijim meriduvvoo tärkkilubbooht jotkâvuáváámist.

—————-

KOČČÂMUŠ 3

Puáhtá-uv taaiđâtyeji leđe maaŋgâ-uv siijđost 3 orroo sajattâhsárgusist oovdânpuohtum tyeje soijimsaajeest (nubenáál ettum, puáhtá-uv tyeji leđe maaŋgâ uásist)?

VÁSTÁDÂS:

Taaiđâtyeji puáhtá leđe maaŋgâ uásist, mutâ tot kalga leđe ruopsis kuheldâlâšjurbâsijguin merkkejum kištokuávloin, moh tiättojeh siijđo 3 sajattâhsárgusist.

—————-

KOČČÂMUŠ 4

Puáhtá-uv taaiđâtyeji jotkuđ oovtâ siijđost 3 orroo sajattâhsárgusist oovdânpuohtum tyeje soijimsaajeest nuubán (nubenáál ettum, puáhtá-uv tyeji leđe vijđásub ko soijimsaje)? Ovdâmerkkân kyehti enâmustáá uálgispeln orroo soijimsaje láá viehâ alda nubijdis. Jis puáhtá, te mii talle ličij vattum alodâh já kobdodâh soijimsoojij koskâsii uásán (nubenáál ettum, lii-uv čuosâttuvâst väzzimohtâvuotâ, mon kalga siäiluttiđ tâi ovdâmerkkân tiätulágán fiävrujotolâh)?

VÁSTÁDÂS:

Tyeji ij pyevti leđe vijđásub ko toos čujottum kuávlu. Kyevti enâmustáá uálgispeln orroo soijimsaje kooskâst lii maađij, já ton paijeel jottee ráhtuseh iä lah suovvum. Tyeje oolâ sáttá čoggâšuđ muotâ já jieŋâ já tot puávtáččij mudoi-uv hettiđ maađijkuávlu torvolâšvuođâ já oornigist toollâm, já meid riskâ, ete tyeji vahaduvá, ličij styeres.

—————-

KOČČÂMUŠ 5

Taaiđâkišto dokumentijn ij lah oovtčielgiitlávt čujottum saje taaiđâtuáján /-tuojijd. Tiätu soijimsoojijd čujottuvvoo ruopsis pirrâjurbâsijguin kišto-ohjelm siijđo kulmâ kárttákooveest.
Toos lasseen kovedokumentijn koveh láá nomâttum “1_saje” “2_saje” já “3_saje”. Ovdil mainâšum soojijd ij kuittâg čujottuu mahten kišto-ohjelm teevstâst tâi lahtosin orroo káártáin. Láá-uv taah kištomateriaalist oovdânpuohtum soijimsajeh sunde adeleijee tienuuvt, ete puáhtá iävtuttiđ tyeje soijim meid nubenáál?

VÁSTÁDÂS:

Keejâ vástádâs koččâmušân 2.

Gilbbesjávrri duollostašuvnna dáiddagilvu / gilvvohalliid jearaldagat

 

JEARALDAT 1

Gilvvohallanevttohusa sisdoallogáibádusaide gullá sajádatsárggus 1:1000. Gos dakkár gávdno?

VÁSTÁDUS:

Gilvvohallanprográmma čuoggás 3.1, ”Geaidnobiras ja šillju”, gávdno liŋkka duohken sajádatsárggus 1:500, mainna sáhttá ávkkástallat gilvvohallanevttohusa hábmemis uhcidemiin dan mihttolávvii 1:1000.

—————-

JEARALDAT 2

Sajádatsárgosis, mii lea gilvvohallanprográmma siiddus 3, leat golbma rukses ovála. Leatgo dat ávžžuhusat vai gilvvohalliid čadni sajustanbáikkit dáiddaduodjái?

VÁSTÁDUS:

Gilvvohallanprográmma siiddus 3 leahkki sajádatsárgosii merkejuvvon golbma rukses ovála čujuhit gilvvohallanguovlluid. Dáiddaduoji dahje -dujiid ferte sajustit dáidda guovlluide. Loahpalaš sajusteapmi stellejuvvo joatkkaplánemis.

—————-

JEARALDAT 3

Sáhttágo dáiddaduodji leat eanet go ovtta dáiddaduoji sajustanbáikkis, mat leat ovdanbuktojuvvon siiddus 3 leahkki sajádatsárgosis (dahjege sáhttágo dáiddaduodji leat máŋggaoasat)?

VÁSTÁDUS:

Dáiddaduodji sáhttá leat máŋggaoasat, muhto dat ferte leat rukses oválaiguin merkejuvvon gilvvohallanguovlluin, mat bohtet ovdan siiddu 3 sajádatsárgosis.

—————-

JEARALDAT 4

Sáhttágo dáiddaduodji joatkašuvvat ovtta siiddus 3 leahkki sajádatsárgosis ovdanbuktojuvvon dáiddaduoji sajustanbáikkis nubbái (dahjege sáhttágo dáiddaduodji leat viidásut go sajustanbáiki)? Ovdamearkka dihte guokte olgešbeale sajustanbáikki leat oalle lahka nubbi nuppi. Juos sáhttá, de mii dalle livčče gáibiduvvon friddja allodat ja govdodat sajustanbáikkiid gaskasaš oassái (dahjege leago sajis seailluhanláhkái vázzinoktavuohta dahje omd. dihtolágan biilajohtolat)?

VÁSTÁDUS:

Dáiddaduodji ii sáhte leat viidásut, go dasa čujuhuvvon guovlu. Guovtti olgešbeale sajustanbáikki gaskkas lea geaidnu ja dan rasttildeaddji ráhkadusat eai leat lobálaččat. Dáiddaduodjái sáhttá čoggot muohta ja jiekŋa ja dat sáhtášii muđuidge hehttet geaidnoguovllu dorvvolašvuođa ja fuolahusa ja maiddái riska dáiddaduoji vaháguvvamii livčče stuoris.

—————-

JEARALDAT 5

Dáiddagilvvu dokumeanttain ii leat čielgasit čujuhuvvon báiki dáiddaduodjái /-jiide. Dihto sajustanbáikkiide čujuhuvvo rukses rieggáiguin gilvvohallanprográmma siiddu golbma kártagovas. Dasa lassin govvadokumeanttain govat leat nammaduvvon ”1_báiki” 2_báiki” ja ”3_báiki”. Ovddabealde máinnašuvvon báikkiide ii goittot čujuhuvvo man ge láhkái gilvvohallanprográmma teavsttas dahje čuovusin leahkki kárttain. Leatgo dát gilvvohallanmateriálas ovdanbuktojuvvon sajustanbáikkit dainna lágiin evttohusat, ahte dáiddaduoji sajusteami sáhttá evttohit maiddái eará láhkai?

VÁSTÁDUS:

Geahča vástádusa jearaldahkii 2.

Kilpisjääuʹr tuâllpääiʹǩ čeäppõsǩeâšttõõttmõš / ǩeâšttõõđji kõõččmõõžž

 

KÕÕČČMÕŠ 1

Ǩeâšttõõttâmeʹtǩǩõs âlgg meärrõõzzi mieʹldd tuõʹllʼjed seʹst aazztemkääʹvvpirstõõzz 1:1000. Koʹst nåkam käunnai?

VASTTÕS:

Ǩeâšttõõttmõõžž prograamm ceäkldõõzzâst 3.1, ”Čuâǥǥaspirrõs da šellj”, käunnai liiŋk tueʹǩǩen aazztemkääʹvvpirstõs 1:500, koon vuäitt ââʹnned äuʹǩǩen ǩeâšttõõttâmeʹtǩǩõõzz raajjmen uuʹcceeʹl tõn mettkävva 1:1000.

—————-

KÕÕČČMÕŠ 2

Ǩeâšttõõttmõõžž prograamm seeidast 3 lij aazztemkääʹvvpirstõs, koʹst lie kolmm ruõʹpsses ovaal. Lie-a tõk siâzztõllum avi õõlǥtum sââʹj čeäppõstuõjju?

VASTTÕS:

Kolmm ruõʹpsses ovaal, kook lie mieʹrǩǩuum ǩeâšttõõttmõõžž prograamm seeidast 3 åårrai aazztemkääʹvvpirstõʹsse, čuäʹjte ǩeâšttõõttmõõžž vuuʹdid. Čeäppõstuâj leʹbe -tuâjaid âlgg ciâggted täiʹd vuuʹdid. Looppla pääiʹǩ tuʹmmje võl tääʹrǩben juåtkplaanummšest.

—————-

KÕÕČČMÕŠ 3

Vuäitt-a čeäppõstuâjj leeʹd määŋgvuässʼsaž nuʹtt što tõt lij jeänab ko õõutâst tõin sõõʹjin, kook lie čuäʹjtum aazztemkääʹvvpirstõõzzâst seeidast 3?

VASTTÕS:

Čeäppõstuâjj vuäitt leeʹd määŋgvuässʼsaž, leša tõt âlgg leeʹd obbnes tõõi vuuʹdi seʹst, kook lie čuäʹjtum ruõʹpsses ovaalivuiʹm aazztemkääʹvvpirstõõzzâst seeidast 3.

—————-

KÕÕČČMÕŠ 4

Aazztemkääʹvvpirstõõzzâst seeidast 3 lie mieʹrǩǩuum kolmm ciâggtemsââʹj čeäppõstuõjju. Vuäitt-a tuâjj juätkkjed õõut sââʹjest nobba (jeeʹresnalla säärneeʹl, vuäitt-a tuâjj leeʹd veiddsab ko tõt päiʹǩǩ mii tõõzz lij mieʹrǩǩuum)? Ouddmiârkkân kueʹhtt ciâggtemsââʹj vueʹljšbeäʹlnn lie miâlggâd ââlda nuuʹbbeez. Jos vuäitt, mii teʹl leʹčči õõlǥtum friij õllâdvuõtt da kobddâdvuõtt tõn vuässa, mii puätt ciâggtemsõõʹji kõʹsǩǩe? Âlgg-a tõõiǥ čaakkâd väʹʒʒed leʹbe vuâjja-a tõõiǥ aaut leʹbe jeeʹres vuâjan?

VASTTÕS:

Čeäppõstuâjj ij vuäǯǯ leeʹd veiddsab ko tõt vuʹvdd, mii tõõzz lij čuäʹjtum. Kueiʹt vueʹljšbeäʹl ciâggtemsââʹj kõõskâst mâânn čuâǥǥas, ij-ǥa tõn pâʹjjel vuäǯǯ raajjâd ni mâiʹd. Čeäppõstuâjj vuäitt noorrâd muõtti da jiõŋ, da tõt vuäitči heâmmeed jeeʹresnalla še čuõkku staanvuõđ da kuddân âânnmõõžž. Leʹčči še jõnn riskk, što tuâjj skääđšõõvči.

—————-

KÕÕČČMÕŠ 5

Čeäppõsǩeâštõõttmõõžž dokumentaatiost iʹlla čiõlggsânji čuäʹjtum sââʹjj čeäppõstuõjju leʹbe -tuâjaid. Måtam sõõʹjid čuäʹjtet ruõʹpsses kruuggivuiʹm, kook lie kaartâst ǩeâšttõõttmõõžž prograamm seeidast 3. Lââʹssen snimldõkdokumentaatiost snimldõõǥǥ lie nõõmtum ”1_paikka”, ”2_paikka” da ”3_paikka”. Peäggtum sõõʹjid jeäʹt kuuitâǥ čuäʹjet ni mäʹhtt ǩeâšttõõttmõõžž prograamm teeʹkstest leʹbe kaartin, kook lie meâlddõssân. Lie-a täk sââʹj, kook ǩeâšttõõttmõõžž materiaalin lie čuäʹjtum, pâi siâzztõõllmõõžž nuʹtt što čeäppõstuâj vuäitt eʹtǩǩeed ciâggted jeeʹres sâjja še?

VASTTÕS:

Ǩiičč vasttõõzz kõõččmõʹsse 2.